Het machinepistool Sten was een wapen ontwikkeld voor gebruik door Britse en Commonwealth-troepen tijdens de Tweede Wereldoorlog, terwijl het Lee-Enfield-geweer de standaarduitgave was. Het ontleent zijn naam aan de achternamen van zijn ontwerpers, Major Reginald V. Shepherd en Harold J. Turpin, en enveld. De Sten was bedoeld om eenvoudig te bouwen en werd in alle theaters van het conflict gebruikt en werd na de oorlog nog tientallen jaren door vele militairen behouden. De Sten zag ook uitgebreid gebruik door verzetsgroepen in Europa tijdens het conflict en zijn gemakkelijk te construeren ontwerp liet sommigen toe om hun eigen variaties te produceren.
Tijdens de vroege dagen van de Tweede Wereldoorlog kocht het Britse leger grote aantallen Thompson-machinepistolen uit de Verenigde Staten onder Lend-Lease. Omdat Amerikaanse fabrieken in vredestijd opereerden, konden ze niet voldoen aan de Britse vraag naar het wapen. Na hun nederlaag op het Continent en de Duinkerkenevacuatie kwam het Britse leger tekort aan wapens waarmee het Groot-Brittannië kon verdedigen. Aangezien voldoende aantallen Thompsons niet beschikbaar waren, gingen de inspanningen verder om een nieuw machinepistool te ontwerpen dat eenvoudig en goedkoop kon worden gebouwd.
Dit nieuwe project werd geleid door majoor Reginald V. Shepherd, OBE van The Royal Arsenal, Woolwich, en Harold John Turpin van de Design Department van de Royal Small Arms Factory, Enfield. Geïnspireerd door het machinepistool van de Royal Navy Lanchester en de Duitse MP40, creëerden de twee mannen de STEN. De naam van het wapen werd gevormd door de initialen van Shepherd en Turpin te gebruiken en deze te combineren met "EN" voor Enfield. De actie voor hun nieuwe machinepistool was een opengeblazen bout waarin de beweging van de bout de ronde laadde en afvuurde, en het wapen opnieuw scheef hield.
Vanwege de noodzaak om de Sten snel te vervaardigen, bestond de constructie uit een aantal eenvoudige gestempelde onderdelen en minimaal laswerk. Sommige varianten van de Sten konden in slechts vijf uur worden geproduceerd en bevatten slechts 47 delen. Een sober wapen, de Sten bestond uit een metalen vat met een metalen lus of buis voor een voorraad. Munitie zat in een 32-rond tijdschrift dat zich horizontaal vanaf het pistool uitstrekte. In een poging het gebruik van gevangen 9 mm Duitse munitie te vergemakkelijken, was het Sten's magazine een direct exemplaar van een exemplaar dat door de MP40 werd gebruikt.
Dit bleek problematisch omdat het Duitse ontwerp een dubbel kolomsysteem met één toevoer gebruikte dat leidde tot frequent vastlopen. Verder bijdragend aan dit probleem was de lange gleuf langs de zijkant van de Sten voor de spanknop waarmee ook vuil in het schietmechanisme kon komen. Vanwege de snelheid van het ontwerp en de constructie van het wapen bevatte het alleen basisveiligheidsvoorzieningen. Het ontbreken hiervan leidde ertoe dat de Sten een hoge mate van accidentele ontlading had wanneer hij werd geraakt of gevallen. In latere varianten zijn pogingen gedaan om dit probleem te verhelpen en extra beveiligingen te installeren.
De Sten Mk I trad in dienst in 1941 en bezat een flash hider, verfijnde afwerking en houten voor begrip en voorraad. Ongeveer 100.000 werden geproduceerd voordat fabrieken overschakelden op de eenvoudigere Mk II. Dit type zag de eliminatie van de flitser en de handgreep, terwijl het een afneembaar vat en een kortere huls had. Een ruw wapen, meer dan 2 miljoen Sten Mk II's werden gebouwd waardoor het het meest talrijke type is. Toen de dreiging van een invasie afnam en de productiedruk afnam, werd de Sten opgewaardeerd en gebouwd naar een hogere kwaliteit. Terwijl de Mk III mechanische upgrades zag, bleek de Mk V het definitieve oorlogsmodel te zijn.
In wezen een Mk II gebouwd met een hogere kwaliteit, de Mk V bevat een houten pistoolgreep, foregrip (sommige modellen), en voorraad evenals een bajonetbevestiging. De vizieren van het wapen werden ook opgewaardeerd en de algehele productie bleek betrouwbaarder. Een variant met een integrale onderdrukker, genaamd Mk VIS, werd ook gebouwd op verzoek van de Special Operation Executive. In vergelijking met de Duitse MP40 en de Amerikaanse M3, had de Sten hetzelfde probleem als zijn collega's, omdat het gebruik van 9 mm pistoolmunitie de nauwkeurigheid aanzienlijk beperkte en het effectieve bereik beperkte tot ongeveer 100 meter.
Ondanks zijn problemen bleek de Sten een effectief wapen in het veld omdat het de korteafstandsvuurkracht van elke infanterie-eenheid dramatisch verhoogde. Het simplistische ontwerp liet het ook toe om zonder smering te vuren, wat het onderhoud verminderde en maakte het ideaal voor campagnes in woestijngebieden waar olie zand kon aantrekken. De Sten werd op grote schaal gebruikt door Britse Commonwealth-troepen in Noord-Afrika en Noordwest-Europa en werd een van de iconische Britse infanteriewapens van het conflict. Zowel geliefd als gehaat door troepen in het veld, verdiende het de bijnamen "Stench Gun" en "Plumber's Nightmare".
De basisconstructie en het gemak van reparatie van de Sten maakten hem ideaal voor gebruik met weerstandskrachten in Europa. Duizenden Stens werden afgezet bij verzetseenheden in bezet Europa. In sommige landen, zoals Noorwegen, Denemarken en Polen, begon de binnenlandse productie van Stens in clandestiene werkplaatsen. In de laatste dagen van de Tweede Wereldoorlog heeft Duitsland een aangepaste versie van de Sten, de MP 3008, aangepast voor gebruik met zijn Volkssturm milities. Na de oorlog werd de Sten bewaard door het Britse leger tot de jaren 1960 toen het volledig werd vervangen door de Sterling SMG.
De Sten werd in grote aantallen geproduceerd en werd na de Tweede Wereldoorlog wereldwijd gebruikt. Het type werd opgesteld door beide partijen van de Arabisch-Israëlische oorlog van 1948. Vanwege zijn eenvoudige constructie was het op dat moment een van de weinige wapens die in eigen land door Israël konden worden geproduceerd. De stengel werd tijdens de Chinese burgeroorlog ook door zowel de nationalisten als de communisten afgevuurd. Een van de laatste grootschalige gevechtstoepassingen van de Sten vond plaats tijdens de Indo-Pakistaanse oorlog van 1971. Op een beruchtere toon, werd een stengel gebruikt bij de moord op de Indiase premier Indira Gandhi in 1984.